Bij een herstructurering rijst steeds de vraag: wat mag wel en wat mag niet geraakt worden door een WHOA-akkoord? Artikel 369 lid 4 Faillissementswet (Fw) sluit werknemersrechten die uit de arbeidsovereenkomst voortvloeien uit van sanering. Dat betekent daarmee tegelijkertijd dat deze altijd volledig (en bij voorkeur tijdig) betaald dienen te worden. Maar hoe zit het met werknemersparticipaties. Vallen deze eveneens onder deze bescherming en kunnen deze daarom ook niet worden betrokken in een sanering?
Werknemersrechten uitgesloten
Het is vaste rechtspraak van de Hoge Raad heeft dat klassieke werknemersrechten, waaronder niet enkel loon maar ook pensioenpremies, niet kunnen worden mee gesaneerd. Daarmee wordt een ruime interpretatie en reikwijdte gegeven aan de te beschermen belangen en uitzondering op de saneringsmogelijkheden. De ratio hierachter is dat werknemers in geen geval de dupe mogen worden van de financieel ongezonde situatie van de werkgever en bovendien dat aan hen geen ‘offer’ mag worden gevraagd of te kunnen komen tot een structurele oplossing via sanering van schulden. Deze categorie is daarmee formeel uitgesloten.
Participaties: beloning of kapitaalbelang?
Of en in hoeverre werknemersparticipaties ook onder deze bescherming en daarmee uitzondering geschaard mogen worden, hangt sterk af van de materiële inhoud van de toegekende of toe te kennen rechten op deze grondslag hiervan.
Een eerste indicatie voor voorgaand onderscheid zou kunnen worden gevonden in de boekhoudkundige verwerking:
Criteria voor de kwalificatie
Naast de boekhouding zijn de antwoorden op de volgende vragen mede van belang: Vloeit het recht rechtstreeks voort uit de arbeidsovereenkomst of een separate overeenkomst?
Wat betekent dit in de praktijk?
Op grond van artikel 369 lid 4 Fw geldt de bescherming zondermeer voor rechten voortvloeiend uit de arbeidsovereenkomst. De Hoge Raad heeft daaraan toegevoegd dat dit evenzeer geldt voor pensioenrechten. Met betrekking tot arbeidsparticipaties zal met name de materiële inhoud, maar tevens de wijze van toekenning/verkrijging en doelstelling mede bepalend zijn in het antwoord op de vraag of deze al dan niet onder deze uitzondering en daarmee uitsluiting kan worden begrepen. Een en ander hangt van diverse factoren af en is daarmee sterk casuïstisch van aard. Wordt er binnen de onderneming gewerkt met arbeidsparticipaties en ben je benieuwd naar de mogelijkheden in het kader van een voorgenomen sanering? Raadpleeg dan Charlotte Crombag of Bas Besseling. Zijn hebben ruime (praktische) ervaring op het gebied van herstructurering en kennis van arbeidsparticipaties binnen dit bestel.